واژه نامه تخصصی

شرکت فراورده های نسوز ایران
  • انتخاب دسته:

عنوان فارسی معادل انگلیسی توضیحات
آجرهای نسوز عایق سبکLightweight Refractory Insulating Bricks

حاصل افزايش عمدي ميزان تخلخل ها در آجرمي باشد . بنيان ماده خام آجرهاي عايق با محصولات نسوز متراكم يكسان است . اين تخلخل ها با سوختن مواد يا عوامل مناسب شكل گيري منفذ ايجاد مي شوند فرايند جديد انجام اين عمل تزريق و تبخير مشتقات نفتي است.

آجرهاي عايق نسوز از استحكام بسيار بيشتري نسبت به ديگر محصولات عايق از قبيل الياف بافته شده برخوردار است و يا حتي مي توان آنها را به عنوان ساختار تحمل كننده بار( ساختارهاي سبك) يا به طور جامع به صورت ماده عايق به كار برد. استفاده از اين محصولات در مقايسه با الياف بافته شده براي سلامتي زيان بخش نيست .

اکسید آهنIron Oxide

آهن با دو ظرفيت ( +2 ) و ( +3 ) وجود دارد كه براساس فرايندهاي اكسايشي يا كاهشي مي توانند به يكديگر تبديل شوند .
Oxidation
Fe3+  Fe2 +
Reduction

اين تجزيه و شكل جديد تركيب ها ، به خصوص اگر با افزايش حجم همراه باشد مي تواند به طرز چشمگيري به مواد نسوز آسيب برساند . ( به » « Bursting مراجعه شود ) اكسيد آهن مطابق با دو ظرفيت يادشده بصورت دو ظرفيتي FeO و سه ظرفيتي Fe2O3 وجود دارد

مواد عایقInsulating Materials

موادي داراي مقاومت كم و هدايت حرارتي پايين هستند و مي توان از آنها در كاربردهايي با دماي بالا استفاده كرد. مواد عايق ممكن است شامل مواد سراميكي متخلخل يا الياف باشند . ( به «Lightweight Refractory Insulating Bricks»  مراجعه شود )

پیوند هیدرولیکیHydraulic Bonding

سخت شدن سيمان به هنگام افزودن آب . در اين فرآيند فازهاي سيليكات كلسيم و فازهاي آلومينات عناصر سازنده كلينكر سيمان را تشكيل مي دهند . تحت تاثير دماهاي بالا پيوند هيدروليكي به پيوند سراميكي تبديل مي شود . هر گاه در سيمان فاز آلومينات كلسيم بيشتر و فاز سيليكات كلسيم كمتر وجود داشته باشد نسوزندگي سيمان  بيشتر است . به همين دليل سيمان آلومينا با بالاترين خلوص و عاري از سيليكات كلسيم در ساخت بتون نسوز به كار مي رود در دماهاي بالاي 800 درجه سانتيگراد پيوند هيدروليكي متلاشي شده و آب پيوندي جدا مي گردد (Dehydration) . براي پايداري بتون نسوز در دماهاي بالاي 800 درجه سانتيگراد ، تركيب بتون بايد بتواند با تشكيل پيوند سراميكي در دماهاي بالاترعمل كند

هیدراسیون ( جذب آب )Hydration

به تشكيل تركيبات شيميايي ترجيحاً جامد داراي آب گفته مي شود . به دو روش شيميايي مي توان آب را به تركيب پيوند داد .

1 ) پیوند مولكولي، مثل H2O   (مثال : سنگ گچ  2H2O+ CaSO4)

2 ) پیوند يوني، مثل گروه هيدروكسيل (OH)  (مثال: هيدروكسيد كلسيم  Ca(OH)2 و كائولين  Al2(Si2O5)(OH)4  )

اصولاً جذب آب در مواد نسوز مضراست زيرا ضمن افزايش حجم باعث نابودي ساختار آجر مي شود . به طور مثال آجر دولوميت تمپر شده نسبت به جذب آب بسيار حساس است زيرا اكسيدكلسيم موجود در آن جهت تشكيل هيدروكسيد كلسيم به سادگي با آب واكنش نشان مي دهد . هرگاه آجر منيزيتي درجاي مرطوب يا در تماس با بخار آب داغ نگهداري شود، پريكلاژ (MgO) جهت تشكيل هيدروكسيد منيزيوم ، Mg(OH)2 (بروسيت) ، واكنش نشان مي دهد . در صورت امكان جهت محافظت از فرآورده هاي نسوز ، بايد آنها را در محل هاي خشك و عاري از رطوبت نگهداري كرد ( به » « Hydraulic Bonding مراجعه شود ).

مقاومت پیچشی در حالت گرمHot Resistance to Torsion

نشان دهنده استحكام نمونه آزمايشي تحت شرايط ثابت يا دوره اي تغيير گشتاور در دماي تعريف شده است.

مدول (آستانه) شکست گرمHot Modulus of Rupture

حداكثر باري كه يك نمونه آزمايشي با ابعاد مشخص   مي تواند در برابرخم شدن تحت دماي تعريف شده تحمل كند . واحد اندازه گيري آن نيوتن بر ميليمتر مربع است .

مقاومت فشاری گرمHot Crushing Strength

مشخص كننده حداكثر مقاومتي است كه يك نمونه سيلندري در برابر فشار وارده بر سطوح موازي آن و تحت دماي تعريف شده مي تواند تحمل نمايد.

افزایش گرماHeating Up

 فرايند افزايش دماي ديواره در شرايط خاص براي رسيدن به دماي لازم جهت اولين باردهي به كوره مي باشد .

کاهش دماHeating Down

فرايند كاهش دماي يك ديواره در شرايط مشخص به منظور رسيدن به دماي مطلوب مي باشد

انبساط گرماییHeat Expansion

واژه اي است كه غالباً در متون فني و با ديدگاه فيزيكي به كارمي رود . ولي با اين وجود كاربرد آن به جاي ² انبساط حرارتي² صحيح نيست

آجرهای دست سازHandmade Bricks

آجرهاي شكل داري هستند كه به كمك ابزارهاي مكانيكي و بصورت دستي توليد مي شوند . اين آجرها به مقدار كم توليد مي شوند و شكل هندسي آن مناسب قالب هاي پرسي نيست . به دليل فرايند شكل گيري ممكن است ويژگي هاي اين آجر با آجرهاي پرسي متفاوت باشد . ساخت اين نوع آجر ( به دليل هزينه كارگر و قالب ) بسيارگران است .

هالوژن هاHalogens

عناصر گروه هفت جدول تناوبي هستند :
علامت شيميايي  نام

F                      فلور

Cl                      كلر

Br                      برم

I                         يد

At                     استاتين

اندازه دانهGrain Size

اندازه دانه ها و طبقه بندي آنها با اجزاء مواد اوليه مختلف مرتبط بوده و برخواص مواد نسوز تاثيرمي گذارند

منحنی توزیع دانه بندیGrading Curve

بيان نموداري توزيع دانه بندي در مواد خام و محصولات نهايي مي باشد . در اين حالت نموداري به شكل منحني توزيع دانه بندي رسم مي شود تا درصد اندازه دانه هاي رد شده از سرند هاي مختلف را تعيين كند . بكمك اين منحني ميزان انحراف از دانه بندي استاندارد مشخص ميشود .

محیط (فضای) کورهAtmosphere Furnace

فضاي يك كوره را مي توان با ظرفيت گاز آن كوره مشخص كرد . خصوصيات شيميايي و فيزيكي گازهاي موجود در كوره و نيز ميزان جريان و گرد و غبار احتمالي و غبارهاي وارده ناشي از فرايند برويژگي هاي فضاي كوره تاثير مي گذارند . در كوره هايي كه با سوخت فسيلي كار مي كنند هوا عامل مهمي در تعيين خصوصيت فضاي كوره محسوب مي شود .

کوره کورهFurnace

يك فضاي محصور شده با ديوار مي باشد كه در آن تغييرات حرارتي يا تغيير شكل مواد در شرايط كنترل شده صورت مي گيرد . تعريف كوره هاي صنعتي در نشريه VDMA 24202 درتاريخ ژانويه 1980 به قرارزير آمده است:

واژه كوره هاي صنعتي تمام تجهيزات به كار رفته در عمليات صنعتي را در بر مي گيرد و معمولاً ويژگي اصلي آن اين است كه در فضاي محصور شده با ديوار يا فضاي كوره ، انرژي را به شكل گرما به يك محصول وارد كرده تا فرايندهاي خاصي در خود محصول يا سطح آن صورت گيرد . يكي از ساده ترين فرايندها گرم كردن مي باشد . در نبود فضاي كوره ، ولي با وجود شرايط كاملاً يكسان بايد واژه ² واحدگرمايش صنعتي ² را به جاي كوره صنعتي به كاربرد .

دامنه تغییر تصادفیChance Variation Range

دامنه برآورد شده بر اساس يك جمعيت شناخته شده است كه نتايج نمونه گيري تصادفي را با يك سطح اطمينان ( احتمال ) مشخص در بر مي گيرد.

پیوند سرامیکیCeramic Bonding

پيوند سراميكي حاصل پخت آجرها يا محصولات     شكل دار در دماهاي بالا بوده و نتيجه آن بدست آمدن مواد نسوز با خواص دلخواه مي باشد . در حين عمليات باردهي كوره نيز روند تشكيل پيوند در سطح داغ لايه نسوز رخ مي دهد .

پرتاب کردن به روش گریز ازمرکزCentrifugal Throwing , Slinging

محصولات بي شكل را به روش گريز ازمركز مي توان در ديواره هاي تجهيزات به كاربرد . مثلاً جهت پوشش دادن ديواره پاتيل هاي فولادسازي اين روش كاربرد دارد .

ترک خوردنBursting

فرسايش ايجاد شده در ماده نسوز است كه به هنگام تماس با آلوده كننده هاي داغ حاصل از فرايند احتراق يا مواد سوخته شده حاصل مي شود . اين آلوده كننده ها مي توانند از طريق منفذها به درون ماده نسوز رسوخ كنند كه اين امر با افزايش حجم همراه است . اين عمل باعث متورم شدن فضاي ميان ترك ، سرشكن شدگي لايه هاي مختلف آجر يا حتي از هم پاشيدگي كامل آجر مي گردد .

تشكيل نفلين در آجرهاي آلومينا به دليل گازهاي سرشار از قليايي خارج شده از دودكش :

ترك خوردگي نقلين

تشكيل انستاتيت و فورستريت در آجرهاي منيزيت به دليل غبار SiO2 حاصل از پخت مواد :

ترك خوردگي سيليكا

وزن حجمیBulk Density

مقدار ماده را در واحد حجم بدون در نظرگرفتن منفذها معرفي مي كند . از آنجايي كه وزن حجمي بر اساس وزن واقعي مواد نسوز محاسبه مي شود ، لذا براي مشخص كردن مقدار مواد مورد نياز به كار مي رود .

آجرهای اضافیBricks In Excess

تعداد محصولات شكل داري هستند كه به مقدار اضافي و به منظور جبران ضايعات حين ساخت توليد مي گردند .